23 juli 2015

Zomerproject: de slingerbarbecue

Enkele weken geleden was ik op een erg gezellig feestje van twee mooie dorpsgenoten. Het vlees bij de maaltijd werd klaargemaakt op een zogenaamde slingerbarbecue (op moment van schrijven nog geen 600 hits op Google). Het rooster slingert hierbij boven een open vuurtje (dus geen houtskool). Door het slingeren brandt het vlees niet aan, maar wordt het egaal bruin geroosterd en krijgt het een fijne rooksmaak. Het rooster kan in hoogte worden versteld. De kok kan daardoor continu de optimale afstand tot het vuur bepalen.

Erg high tech zag het er niet uit, dus besloot ik als zomerproject zelf een iets kleinere (gezins)versie te bouwen van het systeem. Hiervoor gebruikte ik:
  • drie ijzeren staven van twee meter, bovenaan bijeengehouden door een slangenklem
  • een ijzeren kabel met aan de uiteinden een ring en een S-haak (vastgezet met 'wire rope clips'); de kabel loopt over een kleine katrol
  • een ijzeren 'haakje' met een gaatje met net iets grotere doorsnee dan de ijzeren staven (en daardoor traploos te verplaatsen)
  • drie kettingen om aan de S-haak te hangen
  • drie bajonethaken om de kettingen aan het rooster te bevestigen
  • een goed rooster (Weber, 57 cm, scharnierend)
Totale kosten: zo'n € 75,00.



Het vuurtje stookte ik met droog, wat zwaarder en harsarm hout (beuk en eik) in niet te grote stukken. En daarna kon het experiment beginnen. Het werkte perfect: fijne smaak, geen zwartgeblakerde korsten, prima gaar. Voor mij dus geen houtskool meer, want - even inkoppen - ik ben nu al verslingerd aan mijn nieuwe barbecue.  

Vakantietip: neem een pakketje podcasts mee...

Een soort 'uitzending gemist' met abonneerfunctie... de podcast. Elk jaar neem ik een pakketje van die dingen op mijn iPod mee, liefst audioprogramma's. Zo heb eens in de Franse Alpen het prachtige interviewrepertoire van Martin Šimek de revue laten passeren of tijdens een weekje Egypte veelvuldig gegrinnikt bij de meligheid van De Mannen van de Radio. Urenlang enter- of infotainment... en het neemt allemaal geen kofferruimte in.

Helaas, voor zover ik kan nagaan, droogt het Nederlandstalige aanbod van podcasts een beetje op. Streaming terugluisteren van programma's kan meestal wel, maar downloaden of volgen via iTunes is meestal onmogelijk of moeilijk. Uitzondering: de fijne storytelling-podcasts van Echt Gebeurd.

Voor wie het Engels machtig is, is het aanbod gelukkig nog enorm. Goed verzorgd zijn de podcasts van het Australische ABC Radio National. Klik op de link 'Programs' en je vindt een overzicht van alle programma's. Elk programma heeft een archief, vanwaaruit je elke aflevering in MP3-formaat kunt downloaden. Een abonnement via iTunes kan natuurlijk ook. Tips: All in the mind (psychologie en meer) en Future Tense (trends en ontwikkelingen in de veranderende wereld).
Ook de BBC biedt voor veel programma's een podcast-abonnement of MP3-download aan. Aanrader is bijvoorbeeld Digital Human over de impact van technologie op de mens. Een klassieker uit de Verenigde Staten tot slot is Shrink Rap Radio. Psycholoog dr. Dave maakte al bijna 500 interviews over zijn vakgebied.

Aanvullingen, tips? Deel ze in een reactie op dit blogbericht...

08 juli 2015

Seminar ‘Bewegend leren, beter leren’: voorinschrijving geopend!


Veelvuldig en langdurig zitten is ongezond. ‘Zitten is het nieuwe roken’, zegt hoogleraar Erik Scherder. Recent wetenschappelijk onderzoek maakt steeds duidelijker dat meer bewegen niet alleen goed is voor de fysieke gezondheid, maar ook leidt tot een beter functionerend brein. Dat geldt zeker ook voor schoolgaande kinderen. Twee of drie gymlessen per week bieden onvoldoende compensatie voor het vele zitten in de klas. Is bewegend leren ín de klas de oplossing? En zo ja, hoe pak je dat aan?

Over die vragen gaat het seminar ‘Bewegend leren, beter leren’ op dinsdag 10 november in Wijchen. Deelnemers maken kennis met recente inzichten over bewegend leren en hoe deze in de praktijk toegepast worden, onder andere met activerende werkvormen. In een carrousel komen vervolgens relevante good practices en producten en diensten aan bod. In een deel van de sessies staat het samen bedenken van activerende didactische werkvormen centraal. De opbrengsten van deze sessies worden gedeeld met de deelnemers. Uiteraard bent u zelf tijdens het seminar veel in beweging. Het seminar is bedoeld als ontmoeting tussen belangstellenden uit het primair onderwijs rond dit thema. Er is volop gelegenheid voor het delen van kennis, ervaringen en ideeën.

Het seminar wordt georganiseerd door Innofun / BCO Onderwijs en EromesMarko. Deelname is gratis. U kunt zich nu al inschrijven via deze link. Het volledige programma wordt in september bekend gemaakt.

Mocht u een inhoudelijke bijdrage willen leveren, bijvoorbeeld door iets te delen in de carrousel, dan horen we dat graag. U kunt daarvoor contact opnemen met Erno Mijland, ernomijland@innofun.nl of telefonisch op (06) 24 23 22 09. 

04 juli 2015

De 'Power Pose': gebruik je lichaamshouding als doping

Door simpelweg een bepaalde lichaamshouding aan te nemen invloed uitoefenen op je hormoonspiegel... het kan. Dat zegt Amy Cuddy die hier onderzoek naar doet. Ze vertelt erover op TED.com. Cuddy heeft het in de talk over twee specifieke hormonen:

  • het stresshormoon cortisol
  • het hormoon testosteron dat zelfvertrouwen en een energiek en krachtig gevoel geeft

Als je in een spannende voetbalwedstrijd scoort of eindelijk dat felbegeerde diploma hebt gehaald, zul je juichen: je houdt je armen omhoog en zet al je lachspieren aan het werk.

Cuddy onderzocht wat er gebeurt als je deze houding aanneemt zonder dat er een situatie is die je in deze juichstemming brengt. Ze ontdekte dat als je gedurende twee minuten een 'Power Pose' aanneemt, dit een positief effect heeft op je hormoonspiegel: je voelt minder stress, krijgt zelfvertrouwen en een energiek en krachtig gevoel, waardoor je beter presteert in de taak waar je op dat moment voor staat. Andersom werkt overigens ook: een in elkaar gedoken houding, je hoofd en mondhoeken laten hangen, zorgt voor een negatief effect.


Het lijkt me interessant dit principe eens uit te proberen in de schoolcontext, liefst in een grootschalig experiment:
  • Voorafgaand aan een landelijk af te nemen toets (CITO, rekentoets) laten we de helft van de kinderen twee minuten een Power Pose aannemen en de andere helft niet.
  • We vergelijken de resultaten van de toetsen.
  • Kinderen mogen niet de dupe worden van experimenten, dus we compenseren de scores met de helft van het gemiddelde verschil tussen de resultaten van de twee onderzoeksgroepen.
Als je mij nu straks vlak voor een lezing twee minuutjes ziet juichen, denk dan niet dat ik zojuist iets geweldigs te horen heb gekregen. Ik doe dan alvast een eenvoudig N=1-onderzoekje...

01 juli 2015

Reageren op connectieverzoeken op LinkedIn

'Ik wil u graag toevoegen aan mijn professionele netwerk op LinkedIn.' Kent u die uitdrukking?

Natuurlijk kent u die uitdrukking! Het is de standaardtekst die LinkedIn meegeeft aan een connectieverzoek. Nu komen er bij mij regelmatig verzoeken binnen van mensen die ik niet ken, die ik nooit ontmoet heb.

Als zo'n verzoek dan niet meer is dan de standaardtekst, ben ik wat terughoudender aan het worden bij het accepteren. Direct op de knop 'Negeren' drukken, vind ik niet professioneel, tenzij er overduidelijk sprake is van onprofessionaliteit aan de andere kant.

De vraag is: hoe laat je op een vriendelijke manier weten dat je een connectieverzoek nog niet accepteert?

Ik ben - mede naar aanleiding van een online lezing van Martijn Aslander - maar eens gaan worstelen met het maken van een standaardreactie, die ik uiteraard in TextExpander (voor de Mac) heb opgeslagen, zodat ik hem met een simpele toetscombinatie op het scherm zet.
Dank voor je uitnodiging te verbinden op LinkedIn. 
Ik probeer mijn LinkedIn-netwerk een beetje overzichtelijk en werkbaar te houden door te verbinden met mensen die ik al eens ontmoet heb of met wie ik een inhoudelijke match heb. 
Ik ben benieuwd naar de 'link' die wij hebben!
Heb jij zo'n standaardtekstje? Welke criteria hanteer jij om connectieverzoeken te accepteren? Laat het weten via de 'opmerkingen'-functie onder deze blog.

16 juni 2015

Technologische vooruitgang en de mentale armoedeval

Armoedeval is het verschijnsel waarbij het in actie komen om je maatschappelijke situatie te verbeteren, wordt ontmoedigd doordat het verwachte netto resultaat van je stap ogenschijnlijk negatief zal uitpakken.

Hét voorbeeld is natuurlijk het niet solliciteren op een baan vanuit een uitkeringssituatie omdat je dan uiteindelijk, onderaan de streep, door het niet meer in aanmerking komen voor allerlei tegemoetkomingen, minder overhoudt.

Is er ook zoiets als een mentale armoedeval, veroorzaakt door technologie?

Die vraag kwam bij me op toen ik bezig was met een artikel over de rekentoets (te vinden op Blendle), waarin het ging om hoofdrekenen versus rekenen met een machientje. De redenering zou dan zijn...

De mentale armoedeval is het verschijnsel waarbij het in actie brengen van je brein om verder te komen wordt ontmoedigd doordat het gebruik van technologie met minder moeite ogenschijnlijk hetzelfde resultaat geeft. In het voorbeeld: een som uitrekenen met een machientje in plaats van uit je hoofd, omdat dat sneller is en - als je het goed doet - feilloos.

Nadat technologie onze spierkracht heeft vervangen, gaat het ons nu steeds meer mentaal werk uit handen nemen. Dat gaat banen kosten. Waarbij er ook wel weer nieuwe banen zullen ontstaan. Maar welke dat zijn en in welke mate er werk beschikbaar blijft, daar zijn de deskundigen het nog niet over eens. Minstens zo interessant is de vraag wat het met ons brein gaat doen. Belanden we in een mentale armoedeval? Dan verworden we tot luie denkers, misschien zelfs consumerende zombies. Voer voor cultuurpessimisten, die zullen zeggen dat dit proces al lang gaande is.

We kunnen er ook voor kiezen ons denken op een hoger plan te brengen. Omdat het kan. Voor de spierkracht hebben we dat al gedaan. Soms vraag je je af waar dat ophoudt: de creativiteit en perfectionering in sport en bewegingskunst. Denk aan de ontroerend mooie Olympische prestatie van Epke Zonderland (klik hier voor uw dosis kippenvel voor vandaag). Sport en bewegingskunst en spierkracht, staat tot filosofie en denkkunde en denkkracht.

Een uitdaging voor het onderwijs is hoe we de praktische realiteit van de beschikbaarheid van technologie die ons denken vervangt of ondersteunt kunnen combineren met het voorkomen van een mentale armoedeval, of positief geformuleerd: het zodanig prikkelen en stimuleren van jonge breinen dat we ook morgen nog kunnen leven in mentale rijkdom.

15 juni 2015

Van zelfstandig professional naar manager innovatie

Met ingang van vandaag ga ik het team van Innofun in Venlo versterken als Manager Innovatie.

Een baan, na ruim zeven jaar volledig zelfstandig ondernemer te zijn geweest. Kwestie van een 'seven year itch'? Nee, niet echt. Ik had het prima naar mijn zin als eenpitter. Maar een mooie kans kwam voorbij, en werd een geweldige opdracht. Met uitzicht op werken met bevlogen collega's, de schouders zetten onder stevige klussen en kunnen bouwen op een goede back office. Met een glimlach heb ik mijn blog 'Voor jezelf beginnen of niet' uit 2007 nog eens teruggelezen, een verslag van mijn keuzeproces van toen. Met Johan Cruijff als goeroe - ‘elk voordeel heeft zijn nadeel’ - kom je verder... telkens weer.

Ik ken Innofun sinds de oprichting en zat onder andere in de ‘Advisory Board’ van het eLab, een inspirerende, met veel moderne ict ingerichte omgeving om te ruiken aan het onderwijs van morgen.

Innofun is sinds 2014 onderdeel van BCO Onderwijsadvies, een gezonde organisatie in het zuiden van het land met het onderwijshart op de juiste plaats. Voor een belangrijk deel blijf ik dezelfde werkzaamheden doen als nu. Ik wil op een creatieve, eigentijdse manier bijdragen aan krachtig onderwijs in de momenteel snel veranderende context. Dat zal ik onder andere doen in de vorm van het ontwerpen en begeleiden van innovatietrajecten, trainingen, adviesgesprekken en prikkelende lezingen. 

De focus van mijn werkzaamheden is het thema ‘leren innoveren’. Mijn actuele thema’s hierbij zijn: digitale didactiek, toekomstdenken, leren en het brein, denkvaardigheden, games en gamification, maker movement, netwerkleren, slimmer werken, sociale media, mediawijsheid, gepersonaliseerd leren, programmeren met kinderen en co-creatie.

Ik ga ook een bijdrage leveren aan het organiseren van kruisbestuiving tussen Innofun en BCO Onderwijsadvies vanuit de gedachte dat innovatie verder gaat dan het inzetten van technologie. Met een bundeling en integratie van de (ortho)pedagogische, vakinhoudelijke, didactische én technologische kennis, kunnen we voorschoolse instellingen, scholen en bedrijven nog beter van dienst zijn bij de vorming van visie en beleid en bij de implementatie van innovatieve actieplannen.

Geplande werkzaamheden voor het nieuwe schooljaar neem ik mee naar Innofun, uiteraard in overleg met mijn klanten. Verder blijf ik actief als zelfstandig onderwijsjournalist.

Ik kom graag een keer op de koffie (of ontmoet u in het eLab) voor een gesprek om (hernieuwd) kennis te maken. Neem even contact op via (06) 24 23 22 09 of ernomijland@innofun.nl.

13 juni 2015

Hans De Four van Fyxxilab: ‘Technologie voor élk kind!’

Een demonstratie van de Bee-Bot,
een robot voor de allerjongsten, o.a.
om mee te leren rekenen. 
De Bee-Bot, Arduino's, MakeyMakey's, Kodu, de Dwengo… nooit eerder waren er zoveel mogelijkheden om op een speelse manier te leren omgaan met digitale technologie. Het Fyxxilab in Gent brengt ze naar de Vlaamse jeugd. Afgelopen woensdag vierde het lab haar eenjarig bestaan.

Het is een zomerse dag in Gent. De deuren van het Fyxxilab staan open. Wie naar binnen kijkt ziet een groep leraren om een tafel staan, vol met elektronica. Ze maken notities, stellen vragen en bestuderen de knopjes, ledjes en draadjes. Ze krijgen een korte uitleg over de Arduino.

Het lab viert het jubileum met een interactieve rondleiding. Een leraar neemt plaats op een stoel. Via drie stukken geleidende klei bestuurt hij een game op het grote scherm. ‘Is er ook een spel zonder schieten?’, vraagt een juffrouw. 

Even later vertelt een van de medewerkers van het lab hoe je kinderen op een andere manier inzicht kunt geven in wat een grafiek is. Het idee: laat leerlingen een grafiek fysiek ervaren. Op het grote scherm staat een grafiek met een lijn die slingert tussen afstanden van 0 tot 3 meter, de andere as geeft de verstreken tijd aan. Aan de computer hangt een sensor. Een vrijwilliger mag dit lesje uitproberen: stap naar voren en naar achter, zodanig dat je de lijn in de grafiek volgt. Dat blijkt nog knap lastig.

‘Dit soort toepassingen zijn geweldig om spelend mee te leren’, vertelt Hans De Four van eduCentrum en initiatiefnemer van het lab, waar sinds een jaar leraren samen met hun leerlingen van de kleuterklassen tot en met de eerste graad van het secundair onderwijs kennis kunnen maken met de nieuwste ict- en technologiemiddelen voor de leergebieden wereldoriëntatie, natuurwetenschappen, techniek en wiskunde. ‘In workshops gaan de deelnemers aan de slag met onder andere robotica, programmeren, engineering, stop motion video en 3D printing. Kinderen en jongeren kunnen ook in de vakanties terecht voor het volgen van workshops en we werken samen met evenementen als de Gentse Feesten en de Boekenbeurs. Zo hebben we het afgelopen jaar zo’n vierduizend kinderen kunnen bereiken.’ 

Hans De Four
Nog lang niet genoeg, vindt De Four. ‘We werken het liefst met kinderen in klasverband. Zo bereik je alle kinderen, ook de kinderen die technologie misschien heel boeiend zouden vinden, maar er nog nooit op een goede manier mee in aanraking zijn gekomen. Ja, ook kansarme kinderen.’

In het Vlaamse onderwijs komt langzaam meer aandacht voor het vakgebied STEM (Science, Technology, Engineering and Maths). Of zoals het nu soms al wordt genoemd STEAM, met een extra A voor Arts. De Four: ‘Want met moderne technologie kun je de mooiste dingen maken, zoals video’s en 3D-objecten. We ondersteunen de scholen met lesplannen, die aansluiten bij de leerplandoelstellingen. Kortom, alles om de drempel zo laag mogelijk te maken om meer te doen met ict en technologie.’

Het lab draait op subsidie, vrijwilligers en sponsoren (in het eerste jaar hebben al 54 partners een bijdrage geleverd). De Four: ‘Ook hebben we inkomsten vanuit de workshops. Die worden georganiseerd voor kinderen uit de buurt, voor verjaardagsfeestjes of vanuit clubs. Laatst lokte de 501st Legion (volwassen Star Wars-fans die zich verkleden in hun favoriete karakters) voorbijgangers nog naar het lab voor onze eerste open dag, een fantastisch leuke namiddag.’

Fyxxi staat voor 'A Future for our Youth with XXIst Century Skills'.


Schoolvoorbeeld: ict-innovatie bij PIVA in Antwerpen


Als ik Vlaamse pioniers spreek op het gebied van onderwijsinnovatie met ict, gaat dat vaak met veel hoofdschudden gepaard. Het Vlaamse onderwijs zou erg achterlopen en men kijkt op naar het vooruitstrevende Nederland. Misschien zijn we in Nederland echt verder, misschien verkopen we onze innovaties beter en zijn onze zuiderburen soms te bescheiden, maar feit is dat ook in Vlaanderen hard gewerkt wordt aan onderwijsinnovatie met ict.

Hans de Four van Educentrum en mijn oud-collega van de redactie van tijdschrift COS suggereerde eens te gaan kijken bij het Provinciaal Instituut PIVA in Antwerpen. Deze school biedt onderwijs dat vergelijkbaar is met het vmbo in Nederland. Verschil is dat leerlingen zich al vanaf het eerste leerjaar op een specifiek beroependomein richten. In het geval van PIVA is dat (banket)bakkerij, slagerij, toerisme of hotelwezen. 

Ik werd er afgelopen woensdag hartelijk ontvangen door ict-coördinator Ward Faes, docente Eva de Vriendt en directeur Ann Cleemput, alle drie bevlogen onderwijsmensen met een groot hart voor hun leerlingen. Wat me in hun verhaal opvalt is dat ze de afgelopen jaren een aantal slimme stappen hebben gezet om aan de slag te gaan met de nieuwe mogelijkheden die ict biedt. Een paar voorbeelden:
  • In 2012 kregen de leraren een iPad en 30 euro tegoed om apps te kopen. Zo konden de leraren laagdrempelig kennis maken met dit stukje technologie.
  • Er is een lerende cultuur op de school, waarbij leraren veel kennis delen. Zo zijn er sessies 'op de noen' (zie foto; tussen de middag, dus niet na schooltijd) in een e-corner in de lerarenkamer: korte, praktische sessies om aan elkaar te laten zien wat je met ict doet.
  • Leerlingen worden op allerlei manieren betrokken en hun hulp wordt gewaardeerd als die nodig is. Zo mogen ze met de school-iPads instructies van hun leraren filmen. De mobieltjes mogen gebruikt worden voor lesdoeleinden. Leerlingen die verder zijn op het gebied van ict, geven uitleg aan hun 'peers'. Verantwoordelijkheden worden geleidelijk gegeven: in leerjaren 1 en 2 werken de leerlingen met een device van school, vanaf leerjaar 3 werkt men met Bring Your Own Device.
  • De leraren krijgen ruimte en worden gestimuleerd om te studeren, ideeën en producten uit te werken en te netwerken met vakgenoten van andere scholen. Tijdens 'pedagogische dagen' is er aandacht voor ict in het onderwijs.
  • Er is geen verplichting ict te gebruiken; collega's overhalen gaat via de weg van verleiding, bijvoorbeeld door elkaar te laten zien wat er allemaal mogelijk is op het gebied van digitaal ondersteund onderwijs, wat het doet met het plezier in leren door de leerlingen en met de opbrengsten. De deuren van de lokalen staan altijd open, de drempel is laag om even bij elkaar binnen te kijken.
Ict is zo behoorlijk ingeburgerd aan het raken binnen de school. Een derde van de leraren gebruikt het intensief met toepassingen en concepten als Flipping the classroom, Google Drive – Classroom, toetsen met Nearpod, Edmodo als elektronische leeromgeving, een digitale schoolagenda, apps voor de iPad en ClassDojo voor het klassenmanagement. Alle leerlingen van de graad (onderbouw) werken met iMovie en onderhouden hun eigen blog en stages worden ondersteunt met contact op afstand.

Komend schooljaar gaat de school gedeeltelijk werken met klasoverschrijdend werken: een grote groep leerlingen komt daarbij bij elkaar een in een leergroep en alle leerkrachten worden 'coach'.

We spreken dezelfde taal. Laten we daarom ook met onze Vlaamse collega's eens wat vaker kennis, ervaringen en ideeën uitwisselen!

11 juni 2015

Workshop: 'Maak je eigen text based MUD-game'

"Pak zwaard."
"Open deur."
"Ga terug."

Een MUD (Multi-User Dungeon) is een multiplayer-spel waarin speler verschillende rollen krijgen. Het spel begint met de beschrijving van een spannende situatie, een omgeving en een opdracht. Je speelt het spel door voor jouw avatar opdrachten in te typen. Die brengen je verder in het spel. Het spel geeft na elke stap nieuwe informatie, zoals:

"Je hoort een deur opengaan achter je."
"Er staat een kist in de hoek van de kamer."

Het leuke van MUD-games is dat je ze zonder veel instructie zelf kunt bedenken en maken, ook samen met anderen. En dat is precies wat we gaan doen op zaterdag 18 juli in Eindhoven (Wal 28) tijdens de workshop 'Maak je eigen MUD-game'.



De workshop duurt van 10:00 tot 15:00 uur en wordt verzorgd door Dick Janssen, ict-deskundige en initiatiefnemer van het 040gamelab en Erno Mijland, schrijver en begeleider van computerclub Beers' Hackwerk

In de ochtend krijg je uitleg hoe je een goed verhaal maakt voor een game, leer je de techniek voor het maken van een textadventure game en bedenken we samen wat voor game we gaan maken.
Na de lunch gaan we het spel echt maken. Aan het eind van de workshop komt de game online beschikbaar zodat je hem kunt spelen met je vrienden!

Deelname aan deze workshop is gratis* voor jongeren van 13-16 jaar. Meld je aan bij Erno Mijland, 013-5142390 of ernomijland@gmail.com. Maximaal 10 deelnemers! Je mag je eigen laptop gebruiken, maar kunt ook gebruik maken van de aanwezige computers.

Wil je meer weten over MUD's? Ga naar http://discworld.atuin.net/lpc/playing/ en klik op Play Now. Je maakt een account aan en kunt dan spelen.

* De workshop is gratis omdat Erno en Dick willen uitproberen of het inderdaad lukt om in één dag met een kleine groep deelnemers een eenvoudig, werkend spel te maken.